Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
Tabiîn
0 - 245
Dımeşk, Zaferiyye
1. Sıra (1)
3. Sıra (1)
4. Sıra (50)
5. Sıra (235)
6. Sıra (127)
7. Sıra (28)
8. Sıra (1)
Sahabî
0 - 59
Kufe, Basra
1. Sıra (461)
2. Sıra (4)
Tabiîn
0 - 112
Şam, Dımeşk
1. Sıra (1)
2. Sıra (78)
3. Sıra (14)
4. Sıra (1)
Sahabî
- 86
Medine, Şam
1. Sıra (339)
2. Sıra (34)
3. Sıra (1)
600 yılı başlarında doğan ve Bâhile kabilesine mensup olan Sudey b. Aclân b. Vehb el-Bâhilî, İslam tarihinde daha çok künyesi Ebû Ümâme ile tanınan, zühd ve takvasıyla öne çıkmış bir sahabidir. Müslüman olduğu tarih tam olarak bilinmese de Hudeybiye Antlaşması'ndan önce İslam'ı kabul ettiği ve bu tarihi sözleşmede bizzat hazır bulunduğu sabittir (İbn Sa'd, et-Tabakât, VII, 411). Hz. Peygamber ile birlikte çeşitli gazvelere katılan Ebû Ümâme, bu seferler sırasında şehitlik mertebesine ulaşmak için Resul-i Ekrem'den ısrarla dua istemişse de Hz. Peygamber her defasında kendisine selamet ve ganimet temennisinde bulunmuştur (İbn Sa'd, et-Tabakât, VII, 411). Hz. Peygamber tarafından kendi kabilesini irşad etmekle görevlendirilen Ebû Ümâme'nin, başlangıçta kendisini dışlayan ve aç bırakan kavminin, onun gösterdiği sabır ve yaşadığı bazı manevi haller neticesinde topluca İslam'ı kabul etmesine vesile olduğu rivayet edilmektedir (Hakim, el-Müstedrek, III, 641-642).
Resulullah'ın vefatından sonra bir süre Mısır'da bulunan, ardından Suriye'nin Humus şehrine yerleşen Ebû Ümâme, siyasi kargaşa dönemlerinde de aktif rol almış ve Sıffin Savaşı'nda Hz. Ali'nin safında yer almıştır. Hz. Peygamber'den başka Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali gibi önde gelen sahabilerden toplam 250 hadis rivayet ederek yüzün üzerinde hadis nakleden alimler (ashabü'l-miin) arasında sayılmıştır (Zehebi, Alâmü'n-Nübelâ, III, 359). Rivayetlerinde son derece titiz davranan Ebû Ümâme, bir hadisi Peygamber'den sadece bir kez duymakla yetinmeyip onu tam olarak kavradığından emin olmadan nakletmekten çekinmiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 250). Hz. Peygamber'in, "Sen bendensin, ben de senden" iltifatına mazhar olan bu müstesna şahsiyet, ömrünün son yıllarını geçirdiği Humus'ta 86 (705) yılında, yüz yaşını aşmış bir halde vefat etmiştir (İbn Hacer, el-İsâbe, III, 421). Gösterişten uzak yaşamı, cömertliği ve hiçbir ihtiyaç sahibini kapısından çevirmeyen ahlakıyla tanınan Ebû Ümâme, Humus şehrinde vefat eden en son sahabi olarak kabul edilmektedir (İbn Sa'd, et-Tabakât, VII, 411).
Ebû Ümâme'nin hadisçi kimliği, İslam ilim geleneğinde "ashabü'l-miin" (yüzden fazla hadis rivayet edenler) arasında yer alması ve rivayetlerindeki olağanüstü titizliği ile şekillenmiştir. Hz. Peygamber’den bizzat duyduğu hadislerin yanı sıra Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali ve Muaz b. Cebel gibi büyük sahabilerden de beslenerek toplam 250 rivayeti İslam mirasına kazandırmıştır (Zehebi, Alamü’n-Nübelâ, III, 359). Ebû Ümâme, bir hadisi sadece bir kez işitmiş olmayı rivayet etmek için yeterli görmez; duyduğu bilgiyi hatasız ve tam bir şekilde aktarabilmek için aynı hadisi defalarca duymaya veya tam manasıyla kavramaya büyük önem verirdi (Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 250). Onun bu hassasiyeti, Suriyeli muhaddisler ve Tabiin neslinin önde gelen alimleri için temel bir kaynak olmasını sağlamış, rivayetleri Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned'i ile Kütüb-i Sitte gibi en temel hadis kaynaklarında geniş yer bulmuştur.
Diğer
0 - 0
Basra
5. Sıra (1)
6. Sıra (3)
7. Sıra (1)
-
0 - 243
4. Sıra (4)
5. Sıra (77)
6. Sıra (103)
7. Sıra (35)
8. Sıra (8)
9. Sıra (3)
Tabiîn
0 - 200
Medine
3. Sıra (4)
4. Sıra (49)
5. Sıra (72)
6. Sıra (13)
7. Sıra (3)
Sahabî
0 - 32
Medine, Dımeşk
1. Sıra (312)
2. Sıra (3)